DEFI 101

DeFi Piyasaları Kredi Sistemi

Merkeziyetsiz Borsalar (DEX)

  • Merkeziyetsiz borsalar şu an için, derinlik açısından merkezi borsaların epey gerisinde bulunmaktadır. Başka bir deyişle düşük likidasyona sahiptirler. Bu sebeple yüksek tutarlı işlemler her paritede sağlanamayabilir.
  • Merkeziyetsiz borsalar, kullanıcıların kişisel bilgilerine merkezi borsalar kadar ihtiyaç duymazlar. Çoğu platform için sadece blockchain cüzdanının sisteme entegrasyonu yeterlidir. Merkeziyetsiz borsaların kişinin mahremiyetine daha çok önem verdiği söylenebilir ancak bu durum, platformları regülasyon dışında bıraktığı için bir dezavantaj olarak da görülebilir. Merkezi borsalar ise faaliyet gösterdikleri ülkelerin regülasyonlarına tabii olmalarından dolayı kişisel bilgileri talep edip birçok prosedürü gerçekleştirmekle yükümlüdürler.
  • Hız konusunda merkezi borsalar daha avantajlı konumdadırlar. Borsada gerçekleştirdiğiniz alım-satım işlemleri bir cüzdandan diğerine transfer olmaz. Sadece sistem üzerinde bir bakiyeden diğer bakiyeye transfer gerçekleşir. Kriptoparalar borsanın cüzdanında kalmaya devam eder. Dolayısıyla alım-satım işlemleri 1–2 saniye içerisinde gerçekleşir. Merkeziyetsiz borsalarda ise işlemler cüzdandan cüzdana gerçekleştiği için, kriptoparanın türüne bağlı olmakla birlikte daha uzun zaman almaktadır.

Pasif Gelir Yöntemleri

  • Kullanıcının ETH/USDC paritesine likidite sağlamak istediğini varsayalım.
  • İşlem tarihinde 1 ETH = 500 USDC olsun. USDC (Stabilpara) = 1 USD
  • Kullanıcının, %50 kuralı sebebiyle borsaya 20 ETH ve 10.000 USDC = $20.000 aktardığını düşünelim.
  • İlerleyen tarihlerde ETH fiyatının bir borsada $550 değerine ulaştığını varsayalım.
  • Bu durumda arbitrajcılar ETH’un değerlenmesi sebebiyle merkeziyetsiz borsadan ETH satın alarak USDC’lerini borsaya satacaklardır.
  • Dolayısıyla merkeziyetsiz borsanın para havuzunda artık daha fazla USDC ve daha az ETH olacaktır.
  • Kullanıcının o anda parasını çekmek istemesi halinde havuzdan alacağı USDC ve ETH miktarları da havuzdaki dengeye göre tekrardan belirlenecektir.
  • Kullanıcı 1 ETH = $550 olduğu için borsadan 19,07 ETH+10.488,09 USDC = $20.976,59 alacaktır. Bu seviye, borsalar arası arbitraj avantajı sebebiyle yapılan alım satımlar sonrası iki borsada fiyatın sabitlendiği noktada oluşan tutardır.
  • Bu noktada kullanıcının $976,59 kar ettiği düşünülebilir. Ancak paranın borsaya yatırılmayıp elde tutulması halinde kullanıcı 20 ETH + 10.000 USDC ile $21.000’a sahip olarak $1.000 kar elde edecekti. $1000 — $976,59 = $23.41 kullanıcının zararıdır. Bu zarara ‘’impermanent loss’’ adı verilir. Dolayısıyla kullanıcının komisyon gelirleri ile bu zararı kapatması için likidite hesabını uzun vadeli şekilde planlaması daha sağlıklı sonuçlar doğurarak kısa vadeli zararın telafi edilmesini sağlayacaktır.

Başlıca Platformlar

  • Flash Loan, hızlı kredi anlamına gelir. Bu kredi, Ethereum ağındaki bir bloğun onay süresi kadar bir süre, yani yaklaşık 15 saniye kadar geçerlidir. 15 saniye içerisinde geri ödenmeyen kredi likide olur ve kullanıcının teminatına el konulur. Kısıtlı süreden de anlaşılacağı gibi bu kredi türü genel kullanıcıya hitap etmez. Kriptopara okuryazarlığı ve platformlarla ilgili teknik bilgi seviyesi yüksek, ayrıca da kodlama bilgisine sahip kişiler tarafından kullanılan flash loan, kısıtlı bir kitleye hitap etmesi sebebiyle popüler bir kredi türü değildir. Ancak zaman zaman karlı kredi işlemleri flash loan ile yapılır. Kullanıcılar, genellikle yazdıkları kodlar sayesinde aldıkları krediyi başka platformlarda saniyeler içerisinde gerçekleştirdikleri işlemlerle değerlendirirler. Bu kredi türü, aynı zamanda siber saldırılarda hackerların tercih ettiği bir yöntemdir.
  • aToken, platformdan faiz geliri elde etmek isteyen kullanıcılara verilen temsili tokenler için kullanılır. Örneğin platforma ETH kilitleyerek faiz geliri elde edilmek istendiğinde Aave, kullanıcıya aETH tokenlerini teslim eder. Bu tokenler platforma kilitlenen ETH miktarına eşittir ve kilitlenen ETH + faiz gelirini temsil eder. Temsili aETH tokenleri, aynı ETH’da olduğu gibi başka kişilere veya platformlara transfer edilerek alım satıma konu edilebilir. Kullanıcı teminatını geri almak istediğinde aETH tokenler geri iade edilerek ETH + faiz geliri kullanıcıya teslim edilir.
  • AAVE kriptoparası ise Aave platformundaki değişikliklerin oylanması için kullanılır. Bu sayede platformun merkeziyetsizliği sağlanır. AAVE kriptoparasını diğerlerinden ayıran özellik ise staking benzeri pasif gelir sistemidir.
  • AAVE platformunun sigortalanması için safety module adı verilen bir nevi staking sistemi mevcuttur. Kullanıcılar, sahip oldukları AAVE tokenleri safety module içerisine transfer ederek kilitlemeleri halinde platformun kazandığı komisyon gelirlerine ortak olurlar. Dolayısıyla faiz gelirine benzer bir pasif gelir elde ederler.
  • Safety module ise AAVE platformunun herhangi bir saldırıya uğraması veya piyasada gerçekleşebilecek büyük bir çöküş durumunda platformun zararının karşılanması amacıyla oluşturulmuştur. Kullanıcıların safety module içerisine kilitledikleri AAVE tokenler, bu tarz bir durumda satılarak platformun zararını karşılamak için kullanılacaktır.

--

--

“We’re building bridges between traditional capital and crypto world”. Visit us at http://bvdigital.io/

Love podcasts or audiobooks? Learn on the go with our new app.

Get the Medium app

A button that says 'Download on the App Store', and if clicked it will lead you to the iOS App store
A button that says 'Get it on, Google Play', and if clicked it will lead you to the Google Play store